Het droeve lot van de Haagsche binnenstad, kapot gemaakt door architecten en stadsplanners.

Ik ben geboren en getoogen in ’s Gravenhage en ook al woon ik er al een paar jaar niet meer, toch liggen daar mijn wortels en blijft het ‘mijn stad’.

Het zal U vast niet verbazen dat ik over het algemeen geen liefhebster ben van de moderne architectuur.
Mijn inziens zijn architecten en stadsplanners zichzelf te belangrijk gaan vinden en denken dat het bouwen van huizen een kunststrooming is geworden, dat ze vernieuwend moeten zijn, dat functionaliteit, uiterlijk en hoe de buren die er decennia naast moeten woonen er over denken er niet meer toe doen.
En zoo worden onze historische steden nu vol gebouwd met de meest lelijke gebouwen die, en dat is nog belangrijker, helemaal niet passen in hun omgeving.

Van mij mag je moderne gebouwen bouwen, gaa vooral lekker je gang, maak het maar lekker gek, leuk weer een groot raar bouwsel van beton, glas en staal.
Gezellig.
Maar bouw het ergens waar het niet vloekt met wat er om heen staat!

Ik heb het grootste deel van mijn leven in de Stationsbuurt gewoond, een van de laatst overgebleven originele Stationsbuurten van Nederland, dat wil zeggen, een buurt die zoo rond de vorige eeuwwisseling om een station werd heen gebouwd.
Prachtig oud station, stationsplein, groot hotel, statige huizen en een brede mooie straat met boomen die de bezoekers aan onzen Hofstad richting centrum leidden.

Maar ik woonde er nog maar net of het hotel werd gesloopt en vervangen door een spuuglelijk jaren ’70 belastingkantoor en helaas heeft die trend zich alleen maar voortgezet.
Van mijn oude buurt is weinig origineels over, veel gesloopt en vervangen door allerlei lelijks.
Zelfs hoogbouw, van die enorme flats gemaakt door architecten die denken dat we New York zijn.
Niet alleen beschadigen de stadsplanners zoo het uiterlijk van een buurt maar ook de sociaal historische cohesie.

Wat mij betreft is het hoogtepunt van de Nederlandsche Architectuur te vinden in de Amsterdamsche School.
Vernieuwend, modern, praktisch… maar gemaakt met traditioneel baksteen en paste vrijwel altijd in de omgeving.
Vrijheid voor de architecten om echt uit te pakken maar toch wat moois neer te zetten.

Natuurlijk gebeurde er vroeger ook al rare dingen als men de architecten even vergat aan te lijnen, zoo hebben we het enorm moderne, Bauhaus achtige gebouw, ‘De Volharding’, midden in Den Haag.
Vind ik wel wat hebben maar past ook weer helemaal niet in de omgeving, daar had men van moeten leren.
Neemt niet weg dat dit soort gebouwen eerder uitzondering dan regel waren en nu is het andersom, het komt zelden voor dat nieuwbouw rekening houd met de buurt.

haagsche courantIk weet nog dat het gebouw van de Haagsche Courant hier stond, heel vaag heb ik nog een herinnering aan de lichtkrant die er was waarop het laatste nieuws te lezen was.
Reuze spannend, net als in al die oude films.
Er zat een planetariumin de groene koepel, daar wilde ik wel heen maar die kans heb ik nooit gekregen.
Het gebouw paste echt daar, tegenover de Bijenkorf (een van Neerlandsch mooiste gebouwen), ook met een ronde gevel en bijna soort van koepeltje op de hoek, naast de ook al mooie Peek & cloppenburg, het paste allemaal bij elkaar.
Allemaal ooit ook moderne gebouwen die een nieuwe stijl van architectuur lieten zien, maar die er toch in slaagde bij de omgeving te passen door baksteen te gebruiken, door niet 3 keer zoo hoog te zijn als de buren, etc.

In plaats van dit prachtige pand te restaureren en te behouden voor volgende generaties en daarbij dat klein beetje allure van de binnenstad, werd het weer gesloopt.
En natuurlijk vervangen door een lelijk moderne gedrocht van beton en glas waarmee vooral het ego van de architect gestreeld werd maar door niemand mooi gevonden.
Dat zullen ze wel weer als compliment beschouwen, want wat weet het simpele ordinaire volk nou van ‘kunst’ en dat het juist goed is dat een gebouw zoo anders en apart is…
Want zonder vooruitgang heerscht stagnatie… tja… maar wat U vooruitgang noemt…

Inmiddels is dat lelijke gebouw gesloopt, een mooi oud gebouw kapot maken en vervangen door een duur nieuw gebouw was blijkbaar niet echt goed doordacht want na nog geen dertig jaar moest het vervangen worden, blijkbaar.
Alsof het geen crisis is!

Ik kan natuurlijk wel allerlei dingen roepen maar uiteindelijk gaat het om smaak en of je iets nu mooi of lelijk vind.
Ik heb tenslotte geen architectuur gestudeerd, dus wat weet ik er nu van.

Oordeelt U zelf;

1
2

Tot slot nog een kleine anecdote.
Toen Abraham Tuschinksi in Amsterdam een nieuwe bioscoop bouwde besloot hij gewoon lekker te doen wat hij wilde, wat hij mooi vond, hij wilde een paleis voor de gewoone man.
Zelf was hij ooit een simpele kleermaker, een migrant uit Polen, een arbeider die weinig schooling had genooten en natuurlijk weinig wist van architectuur.
Het resultaat werd dan ook met hoongelach ontvangen in de Nederlandsche architectenwereld.
Zijn Cinema was een rare combinatie van Jugendstil, Art Deco, Amsterdamsche School en van alles en nog wat.
Men vond het een rommeltje, populaire kitsch.
Maar het volk? De gewoone kleine man?
Zij vonden het prachtig.
Amsterdam werd gelijk verliefd op dit nieuwe paleis en niemand trok zich iets aan van de morrende architecten.
En tegenwoordig is iedereen het er mee eens; het is de mooiste bioscoop van Nederland.

8 gedachtes over “Het droeve lot van de Haagsche binnenstad, kapot gemaakt door architecten en stadsplanners.

  1. Jammer inderdaad, dat zoveel van mooi oud Den Haag vernietigd is. Mijn geboortestad. Ik ben nog wel oud genoeg om me de lichtkrant te herinneren, die had voor een kind iets magisch. Een hoog Kuifje-gehalte.

    Like

  2. Je ziet het in heel veel steden tot aan Londen toe. Gemeentes die in de jaren 60/70 slecht bij kas zaten konden niet slopen en nieuw bouwen en nu zijn de plaatsen en steden het mooist want het “oude”is nu zorgvuldig gerestaureerd, voorbeeld het Bergkwartier in Deventer.

    Like

  3. alles veranderd en gebouwen worden oud, maar u heeft inderdaad een punt , de architecten hebben de stad vernietigd. Het is een afschuwelijke stad geworden een monster , mja er wonen ook veel monsters in de stad, misschien krijgen die wat ze verdienen.

    Like

  4. Ze gooien heel den Haag plat en overal verschijnen van die spuuglelijke gebouwen en wijken.ik ben zelf een laakkwartierder/molenwijker…..kijk wat er met die mooie wijk is gebeurt.vroeger werd het de gouden knopen wijk genoemd omdat er veel ambtenaren woonden(politie..brandweer…brugwachters etc.! Alles wat een uniform droeg).wat is er van over????? .ben een geboren en getogen Haagsche ,woon al 13jaar nu in Gelderland….maar o wat mis ik MN mooie den Haag (van vroeger)!!

    Like

  5. ik ben bang dat het probleem 10 keer meer complexer dan dit is en dat u uw eigen belang m.b.t. subjectieve esthetica centraal stelt ten opzichten van andere belangen. Sociale acceptatie is sinds het begin al de grotste botsende argument tegen ontwikkeling, herontwikkeling en bouw in het algemeen. Mensen vinden dingen leelijk omdat het hun omgeving verandert. Dan krijg je inderdaat het gevoel dat je uit je comfort zone gegooit bent.
    Ik denk dat jou gevoel een terechte gevoel is, en kan me daar in leven. Maar je moet het niet zo zien dat architecten en stedenbouwkundige iets bouwen om jou te irriteren. Zij werken met de gemeente en veel planologen, sociologen etc. Die niet alleen naar jou belang kijken, maar die ook “onzichtbare’ problemen proberen op te lossen zoals: Werkloosheid, sociale cohesie, DE CRISIS ;)… Je kan niet meer zo bouwen als vroeger omdat het te duur is en het milieu aantast.

    Dit “leelijke omgeving” die jij aanvalt is de physieke vertaling van hoe wij met onze problemen om gaan en niet die van een domme architect. Architectuur betekend niet “een mooi maker voor elk bewoners”. Probeer het anders te kijken, en weet dat er altijd een reden is waarom iets zo is. Dan zul je miscchien je omgeving sneller accepteren want je zit jezelf alleen maar dwars om zo te reageren.

    En: je hebt het over iets dat niet past bij zijn omgeving… Trek het touwtje nog iets langer en dan kom je er vast achter dat die omgeving waar jij het over hebt was ooit ook een verandering voor piet uit de jaren 1798. Misschien vond hij het ook vervelend.
    Je moet eenmaal bouwen, en voor blijven bouwen, of je dat leuk vind of niet 😉

    PS: Ik denk dat jou argument te maken heeft met een top-down beleid of een bottom-up initiatief. Google dat dan zul je veel meer begrijpen en voor die “onzichtbare” problemen zien met hun effect op jou fysieke omgeving.

    Sorry voor mijn spelfouten, NL is niet mijn moeder taal.

    Like

    • Nee hoor, al die dingen weet ik en tel ik mee maar geen van allen hebben een directe impact op hoe een gebouw eruit moet zien.
      Het is puur een visueel iets, een kwestie van smaak van men kan altijd oude gebouwen renoveren of zelfs slopen maar de gevel laten staan waarbij het gebouw aan de eischen der moderne tijd voldoet maar de sociaal historische aard van de buurt niet kapot gemaakt wordt. Daarnaast worden tallooze gebouwen gemaakt vandaag de dag in de stijl van vroeger. Het kan dus wel.

      Like

    • Veranderingen in de woonomgeving zijn er inderdaad altijd geweest, maar de bouwstijl vanaf de jaren 50/60 tot recent is m.i. toch afwijkend in de verandering. Los van stijl wordt er ontworpen op een grotere schaal. De details en vorm-‘houvast’ is op een veel grotere schaal dan de menselijke ‘meter-schaal’. Dit maakt dat dit moderne bouwen sterker detoneert met bestaande bouw en voor de mens in de buurt ‘kaal’ is.
      Hoewel inderdaad de toon van het stuk echt iets mopperends heeft, is er in deze toch wel een punt.
      (Deze ‘grootse en kale’ manier van bouwen wordt overigens vooral in de jaren ’30 al bepleit, Le Corbusier c.s. hebben daar iets te verantwoorden… 🙂

      Like

  6. Met dit artikel ben ik het volkomen eens. Zelf ben ik geboren 1935 en opgegroeid in Voorburg. Al en toe kom ik in den Haag en steeds vind ik het om te huilen als ik het Centraal Station uitkom.
    Stukje bij beetje is er iets moois afgebroken om er iets foeilelijks voor in de plaats te zetten. Inderdaad. De heren architekten lopen naast hun schoenen.
    Ja, wat was het spannend om het nieuws te kunnen lezen in de gevel van De Haagsche Courant. En dat planetarium. Daar hebt u iets aan gemist. Daar ben ik verscheidene malen geweest. Dat was erg de moeite waard en na afloop kon de nog even iets vragen, als je dat wilde.
    Heel wat anders dan het Omniversum, waar je oordopjes mee moet nemen omdat het geluid zo hard staat.
    Het is natuurlijk veel groter en dat moet ook wel omdat er inmiddels veel meer mensen in Nederland wonen, maar ik ben het volledig met de schrijfster eens, dat niet alle verandering, verbetering is.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s